1.3 Het Hokjes Doolhof (The Box Maze)

Als rechts zich opsluit in de vesting en het midden wegzakt in het moeras, dan verdwaalt progressief links vaak in het Hokjes Doolhof. Dit is de wereld van de hyper-identiteit, waar wie je bent (je kleur, je gender, je geaardheid) belangrijker is geworden dan wat je doet of wat je denkt.

Het doel—gelijkwaardigheid en rechtvaardigheid—is nobel. Maar de methode—iedereen indelen in rigide categorieën van ‘dader’ en ‘slachtoffer’—leidt niet tot bevrijding, maar tot een eindeloze stammenstrijd.

1.3.1 De Import van Amerikaanse Problemen

Copy-paste cultuurstrijd.

Nederland heeft zijn eigen, unieke en pijnlijke geschiedenis met racisme en uitsluiting (Slavernijverleden, Nederlands-Indië, de behandeling van gastarbeiders). Deze wonden moeten we helen op onze eigen manier. In plaats daarvan importeren we vaak 1-op-1 de terminologie en de strijdmethoden uit de Verenigde Staten.

1.3.1.1 Context is Alles

In de VS is ras de allesbepalende breuklijn, geworteld in een specifieke geschiedenis van segregatie (Jim Crow). Nederland heeft een andere dynamiek: die van klasse, religie en migratie-achtergrond. Door Amerikaanse lenzen (“White Fragility”, “BIPOC”) op de polder te leggen, missen we de nuance.

• Een Turkse bouwvakker in Rotterdam heeft weinig gemeen met een Afro-Amerikaanse professor in New York, maar in het Amerikaanse model worden ze beiden in het bakje “POC” (People of Color) geduwd.
• Een witte bijstandsmoeder in de Veenkoloniën wordt weggezet als “geprivilegieerd” (“White Privilege”), wat haar vervreemdt en in de armen van populistisch rechts drijft.

We voeren een proxy-oorlog met Amerikaanse wapens op Nederlandse bodem. Het resultaat is verwarring en nog diepere loopgraven.

1.3.1.2 Slachtofferschap als Valuta

In het Doolhof is slachtofferschap de hoogste status. Hoe meer vinkjes van “onderdrukking” je hebt, hoe meer morele autoriteit je claimt (“Intersectionality Olympics”). Dit creëert een perverse prikkel: het loont niet om sterk en weerbaar te zijn (Path 3), het loont om je gekwetst en fragiel op te stellen.

• We leren jonge mensen niet om “antifragiel” te zijn (sterker worden door tegenslag).
• We leren ze om elke micro-agressie te catalogiseren en te zien als bewijs dat de wereld tegen hen is. Dit is dodelijk voor de “agency” (handelingsperspectief) van minderheden. Als je gelooft dat het systeem fundamenteel en onherstelbaar tegen je is, waarom zou je dan nog je best doen? Het is een self-fulfilling prophecy van wanhoop.

1.3.2 De Taalstrijd

Woorden als mijnenveld.

In het Doolhof ben je constant bang om het verkeerde te zeggen. De taal verandert elke week.

1.3.2.1 Inclusief of Exclusief?

De paradox van “inclusief taalgebruik” (mensen met een baarmoeder, wit ipv blank, tot slaaf gemaakte) is dat het vaak exclusief werkt. Het is een “Shibboleth”: een codetaal voor de hoogopgeleide elite. De gewone man of vrouw (van alle kleuren) die deze codes niet kent, wordt direct weggezet als “fout” of “onwetend”. In plaats van mensen uit te nodigen in het gesprek, bouwt het taalgebruik een muur. Het wordt een manier om te signaleren: “Kijk, ik hoor bij de moreel verheven klasse,” in plaats van: “Ik wil de wereld rechtvaardiger maken.”

Conclusie: De Uitgang van het Doolhof

Het Derde Pad verwerpt het Hokjes Doolhof niet omdat we racisme ontkennen (integendeel, we erkennen de Caste Wound en de Colonial Lobotomy). We verwerpen het omdat het geen oplossing biedt.

• Je bestrijdt tribalisme niet met meer tribalisme.
• Je bestrijdt racisme niet door iedereen constant op hun ras te wijzen.

De uitgang is het Unhyphenated (Ongestreepte) ideaal: we erkennen onze achtergrond, we eren onze wortels, maar we laten ons er niet door definiëren. We zoeken naar de Universele Menselijkheid. We zijn eerst individu, en dan pas lid van een groep. We bouwen bruggen van empathie, geen muren van schuld.