1.10 De Ecologische Schuld (The Ecological Debt)

Nederland is een technisch wonder. We hebben land gemaakt waar water was. “God schiep de aarde, maar de Nederlanders schiepen Nederland.” Deze trots (Hybris) breekt ons nu op. We dachten dat we de natuur oneindig konden manipuleren.

4.2.1 De Bodem zakt, het Water stijgt

Door eeuwenlang polderen klinkt de veenbodem in. Nederland zakt letterlijk weg. Tegelijkertijd stijgt de zeespiegel. Het zoute water dringt onze rivieren en akkers binnen (verzilting). Dit is een existentiële dreiging voor onze voedselvoorziening en onze veiligheid.

4.2.2 De Betonnen Woestijn

In onze drang naar efficiëntie hebben we van ons landschap een industrieterrein gemaakt.

• Grasfalt: Weilanden die ecologisch dood zijn, enkel bedoeld voor maximale melkproductie.
• Verstening: Tuinen vol tegels omdat dat “makkelijk” is. De biodiversiteit in Nederland is dramatisch laag. We hebben de natuur het zwijgen opgelegd.

Het Derde Pad erkent: De natuur is geen decor, het is de basis. Zonder een levend ecosysteem is er geen economie. We moeten van “strijd tegen het water” naar “leven met het water”. Van dominantie naar partnerschap.