2.2 Geschiedenis als Data (History as Data)

Geschiedenis wordt in Nederland vaak gebruikt als een wapen.

• Rechts gebruikt de Gouden Eeuw als een schild van trots (“Wij waren geweldig!”).
• Links gebruikt de Slavernij als een zweep van schaamte (“Wij waren slecht!”).

Beide benaderingen zijn nutteloos voor de toekomst. Geschiedenis is geen moraalspel. Het is een dataset.

2.2.1 De Laboratorium Blik

Stel je voor dat de Nederlandse geschiedenis een groot laboratorium is waarin duizenden sociale experimenten zijn uitgevoerd.

• De VOC was een experiment in aandeelhouderskapitalisme (met desastreuze ethische gevolgen, maar briljante financiële innovatie).
• De Verzuiling was een experiment in vreedzaam samenleven van gescheiden groepen.
• Het Poldermodel is een experiment in consensus.

Als Path 3 denker kijk je hiernaar zonder emotie.

• Wat werkte? De financiële innovatie van de VOC (aandelen, centrale bank) werkt. Laten we dat houden. De uitbuiting? Laten we dat weggooien.
• Wat werkte? De sociale cohesie van de Zuilen. Wat faalde? De beklemming.

2.2.2 Voorbij Goed en Fout

Stop met het oordelen over je voorouders. Ze zijn dood. Je kunt ze niet opvoeden. Leer van hun fouten zodat jij ze niet maakt. Leer van hun successen zodat jij ze kunt herhalen. Dat is de enige respectvolle manier om met geschiedenis om te gaan: het gebruiken als brandstof voor vooruitgang.