Volume 2

2.3 Fatsoen 2.0

Aram in de Polder: Van Regels naar Rechtvaardigheid

2.3 Fatsoen 2.0 (Decency 2.0)

Het woord “fatsoen” klinkt ouderwets, als iets van Balkenende. Maar we hebben het harder nodig dan ooit. In het Sanskriet en Tamil is er een woord dat veel dieper gaat: Dharma of Aram. Het betekent niet “de regels volgen”. Het betekent “doen wat de kosmos bijeenhoudt”. Het is de intrinsieke plicht om het goede te doen, zelfs als niemand kijkt.

2.3.1 Van “Mag het?” naar “Deugt het?”

De Nederlandse ethiek is vaak juridisch. “Het mag volgens de wet, dus het is oké.” Bedrijven die belasting ontwijken via de Zuidas zeggen: “We overtreden geen wet.” Path 3 zegt: Dat boeit niet. De vraag is niet of het legaal is, de vraag is of het rechtvaardig is. Draag je bij aan het geheel of parasiteer je erop? Fatsoen 2.0 is een interne morele kompas. Het is de keuze om de winkelwagen terug te zetten, ook al krijg je geen boete als je het niet doet.

2.3.2 Empathie als Strategie (Asian Hospitality)

In Aziatische culturen is gastvrijheid en dienstbaarheid geen onderdanigheid, maar een vorm van macht en waardigheid. De ander op zijn gemak stellen is een kunst. In Nederland zijn we vaak “bot” onder het mom van “eerlijkheid”. “Ik zeg gewoon wat ik denk.” Dat is geen eerlijkheid, dat is luiheid. Het kost moeite om je waarheid zo te verpakken dat de ander hem kan horen zonder gewond te raken. Empathie is een strategie. In een diverse samenleving is degene die bruggen kan bouwen en anderen zich gezien laat voelen, degene die wint. Vriendelijkheid is een superkracht.

2.3.3 De Plicht van de Sterke

Als je succesvol, intelligent of rijk bent, heb je volgens Path 3 geen rechten, maar plichten.